Σάββατο, 18 Νοεμβρίου 2017

Ο Ελληνισμός στην Μολδαβία (Γκαγκαούζοι)



Γράφει ο Ιωάννης Φωτιάδης αντιστράτηγος ε.α. Π. υπαρχηγός Ε.Φ. Κύπρου



1. ΓΕΝΙΚΑ
α. Ο όρος Γκαγκαούζοι συναντάται για πρώτη φορά στη ρωσική ιστοριογραφία του 1817, σαν Katagrafia. Η ονομασία αυτή δεν βρέθηκε σε ελληνικές ή οθωμανικές πηγές. Ακόμη και στη Μολδαβία (π. Βεσσαραβία) όπου το στοιχείο αυτό (Γκαγκαούζοι) εξακολουθεί να ζει, δεν είναι γνωστό το πραγματικό τους όνομα.
β. Οι Γκαγκαούζοι θεωρούσαν την επωνυμία αυτή υβριστική και την απέφευγαν. Η εθνογέννησή τους τοποθετείται στο 1243 μ.Χ. Το Βυζάντιο είχε καταληφθεί από τους Φράγκους (1204 – 1261). Το δε Σαλτζουκικό κράτος της Μ. Ασίας διαλύθηκε από τους Μογγόλους μετά τη μάχη του Κουσεντάγκ.
γ. Το Βυζάντιο το ίδιο διάστημα επικρατούσε σκληρό φεουδαρχικό φορολογικό σύστημα, με συνέπεια οι αγροτικοί πληθυσμοί να αλλάζουν συχνά στρατόπεδο. Πήγαιναν ακόμη και στην πλευρά των Σουλτάνων και Χαλίφηδων που υποσχόταν καλύτερη ζωή.


δ. Με την εμφάνιση του Ισλαμισμού και των Σουλτάνων, οι οποίοι είχαν σαν στόχο την αύξηση του στρατού τους, χρησιμοποιούσαν δελεαστικές προτάσεις δια τον προσεταιρισμό των πληθυσμών της Μ. Ασίας. Οι πληθυσμοί άλλαζαν στρατόπεδο, όχι όμως καθ θρησκεία. Οι εξισλαμισμοί παρουσιάσθηκαν αργότερα με την επικράτηση των οθωμανών και οσμανικών φύλων και των στυγνών και απάνθρωπων μέτρων που εφάρμοσαν.


ε. Το (1254) μέρος του πληθυσμού της ενδοχώρας του Βυζαντίου μεταξύ των οποίων και οι Γκαγκαούζοι, με τεγκαταστάθηκαν στη Βόρεια Βουλγαρία, στην περιοχή Βάρνας ? Μπαλτζίκ - Καβάρνας και δημιουργείται το Δεσποτάτο της Καβάρνας. Ο σκοπός της εκεί επαναστάσεως ήταν η εξασφάλιση των Βόρειων συνόρων της Αυτοκρατορίας από επιδρομές των Κουμάνων και Πεντζενέκων. Η κατάσταση αυτή κράτησε 124 χρόνια. Το Δεσποτάτο αυτό διαλύθηκε από τους οθωμανούς το 1383 μ.Χ. Οι Γκαγκαούζοι ζούσαν σε 68 χωριά.
στ. Με τη διάλυση του Δεσποτάτου, μέρος των Γκαγκαούζων εγκαταστάθηκαν στα χωριά Ν. Ζίχνης Σερρών και στην περιοχή Βεροίας. Άλλοι διασκορπίστηκαν στην Βουλγαρία και Ανατολική Θράκη. Οι Γκαγκαούζοι αντιστάθηκαν στις επιδρομές των οθωμανών και Κιρκασίων, ιδιαίτερα στο να μην αλλάξουν την πίστη τους. Στους Ρωσοτουρκικούς πολέμους συμπαρατάχθηκαν με τους Ρώσους. Δια τη συμμετοχή τους αυτή διώχθηκαν από τους οθωμανούς και διασκορπίσθηκαν στις εξής περιοχές της Βουλγαρίας: Παζαρτζίκ, Γιάμπολ (Ιάμπολη), Χάψας, Αδριανούπολη. Στην Ανατολική Θράκη εγκαταστάθηκαν σε 15 χωριά. Οι περισσότεροι όμως Γκαγκαούζοι για να αποφύγουν αντίποινα από τους οθωμανούς, ακολούθησαν τον Ρωσικό στρατό. Τελικά εγκαταστάθηκαν στην Μεσημβρία, τη σημερινή Μολδαβία.
ζ. Παραδοσιακά οι Γκαγκαούζοι είναι αμπελουργοί και λατρεύουν τον Άγιο Τρύφωνα. Επισημαίνεται ότι καμία οθωμανική φυλή δεν είναι δεμένη ιδιαίτερα με τη γη και το κρασί. Από την αρχαιότητα μόνο οι Έλληνες και οι χριστιανοί γενικότερα δίνουν πνευματική διάσταση στο κρασί.


2. ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ 1821
Οι Γκαγκαούζοι συμμετείχαν ενεργά στα επαναστατικά σώματα των Ελλήνων. Πολλοί εξ’ αυτών ήσαν μέλη της Φιλικής Εταιρείας. Οι συλληφθέντες απαγχονίστηκαν από τους Οσμανλήδες οθωμανούς. Με την ανακήρυξη του πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως ως θρησκευτικού ηγέτη όλων των χριστιανών, οι Γκαγκαούζοι εντάσσονται στον Χριστιανισμό.


3. ΠΑΞΙΚΟΠΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΡΩΜΥΛΙΑΣ (Βόρειας Θράκης)
ΣΤΗΝ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ (1876)
α. Σε πατριαρχική επιστολή του 1872, οι Γκαγκαούζοι αποκαλούνται ως Τουρκόφωνοι Έλληνες προς αποφυγή της βουλγαρικής πιέσεως. Οι Βούλγαροι όμως με τη σκληρότητα που πάντα τους διέκρινε, πίεζαν αφόρητα, όπως: Να στέλνουν τα παιδιά τους σε βουλγαρικά σχολεία, στρατιωτική θητεία, τέλεση μυστηρίου σε δικές τους εκκλησίες με παράλληλη πίεση των ιερέων να γίνουν εξαρχικοί, αλλιώς να φύγουν. Έδιναν χρηματικά πριμ σε άρρενες Βουλγάρους να παντρεύονται Γκαγκαούζες κ.ά.
β. Τα ασφυκτικά μέτρα συνδυάζονταν με την μονίμως επικρατούσα τρομοκρατία. Έτσι εξανάγκαζαν πολλές ελληνικές οικογένειες να παίρνουν τον δρόμο της προσφυγιάς. Αποκορύφωμα όλων η καταστροφή της Αγχιάλου το 1906. Από το 1906 μέχρι το 1914 μεγάλο μέρος των Γκαγκαούζων μετανάστευσαν σε περιοχή της Ανατολικής Θράκης που τελούσε υπό οθωμανική διοίκηση.


4. ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ
Α? ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
Οι συμπαγείς ελληνικοί πληθυσμοί των Γκαγκαούζων υπέστησαν τα πάνδεινα στις περιοχές: Φιλιππουπόλεως, Στενημάχου, Περιστεράς, Κούκλενας, Καβακλή και στα παράλια του Εύξεινου Πόντου, Μεσημβρία, Αγχίαλο, Σωζόπολη, Πύργο, Βάρνα (τα παραπάνω υπέστησαν και οι λοιποί ελληνικοί πληθυσμοί της περιοχής).


5. ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ Της ΘΡΑΚΗΣ
Κατά την απελευθέρωση της Θράκης συγκροτήθηκε το 1ο Σύνταγμα του Ελληνικού Στρατού από Γκαγκαούζους. Τούτο κατά τον γενικό διοικητή Γέρακα διακρίθηκε δια την ανδρεία του.


6. ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΛΩΖΑΝΗΣ (1923)
Κατά τη συνθήκη αυτή θεωρήθηκαν από τους Τούρκους ως φανατικοί Έλληνες και άρα ανταλλάξιμοι. Τους υποχρέωσαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους (από την Ανατολική Θράκη) και εγκαταστάθηκαν κυρίως σε 21 χωριά των Επαρχίων Ν. Ορεστιάδος ? Διδυμοτείχου. Το μεγαλύτερο μέρος εγκαταστάθηκε στα χωριά: Οινόη, Σαγήνη, Κλεισώ, Αμμόβουνο, Θούριο, Λεπτή, Κέραμος, Καναδάς κ.ά. Στο Ν. Ροδόπης στις περιοχές Άμφια, Ν. Καλλίστη, Προσκυνητές, Κομοτηνή. Γκαγκαούζοι εγκαταστάθηκαν σε μικρότερο αριθμό στους Ν. Σερρών, Θεσσαλονίκης, Πέλλας και σε ορισμένα χωριά του Κιλκίς και Θεσσαλία. 80 οικογένειες από τα Χρυσοχώραφα Σερρών μετανάστευσαν προ ετών στην περιοχή Βοστώνης των ΗΠΑ. Προόδευσαν και σήμερα έχουν αξιόλογη και αισθητή παρουσία, με προσφορά στην πατρίδα επί των εθνικών θεμάτων.


7. ΣΤΗΝ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ
Όσοι εκ των Γκαγκαούζων παρέμειναν στη Βουλγαρία και επέζησαν, κατοικούν στις περιοχές: Βάνας, νότια της Δομβρουτσάς, στις πόλεις Καβάρνα, Μπάλτσικ, Σιάμπλα. Στην ενδοχώρα στο Γκράμποβο, Ιάμπλη, Στάρα Ζαγόρα, Πύργο, Σλίβεγκραντ, κ.ά.


8. ΣΤΗ ΡΟΥΜΑΝΙΑ
Υπάρχουν βόρεια της Δομβρουτσάς.


9. ΜΟΛΔΑΒΙΑ
Α. Ορίζεται: Βόρεια ? ανατολικά και νότια από την Ουκρανία. Δυτικά από τον Προύθο ποταμό, που τον μοιράζεται με τη Ρουμανία. Η έκτασή της είναι 33.700 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Πρωτεύουσα της η Κισίνιεφ. Ο πληθυσμός της είναι 4,3 εκατομμύρια κάτοικοι. Εκτείνεται βόρεια των Καρπαθίων.
Β. Το 1990 με την προοπτική διαλύσεως της π. Σοβιετικής Ενώσεως, η ρουμανικής καταγωγής πλειοψηφία της Μολδαβίας ανέπτυξε πρωτοβουλίες με απώτερο σκοπό την ένωση των δύο ομογενών κρατών. Το Κρεμλίνο (Ρωσία) αντέδρασε άμεσα και προέβη στις εξής ενέργειες: Προς εξάσκηση πιέσεως προς τη Μολδαβία, ώθησε τους Γκαγκαούζους και Βουλγάρους που ζούσαν στα νότια της χώρας να ζητήσουν αυτονόμηση της περιοχής. Ενώ παράλληλα κινητοποίησε την 14η Σοβιετική Στρατιά εναντίον του Μολδαβικού Εθελοντικού Στρατού. Μέχριτο 1992 έγιναν αψιμαχίες με νεκρούς. Επί πλέον παρότρυνε τους σλαβικής καταγωγής κατοίκους της υπερδνειστερίας που είναι η πλειοψηφία με 700.000 κατοίκους, να ανακηρύξουν την περιοχή αυτόνομη, τη γνωστή «Δημοκρατία του Δνειστέρου». Πέραν αυτών επέβαλε διακοπή του ηλεκτρικού ρεύματος, φωταερίου, πετρελαίου, σιδηροδρομικών συγκοινωνιών.


Γ. Οι Γκαγκαούζοι της Μολδαβίας μας ενδιαφέρουν για λόγους εθνικούς (είναι Έλληνες), θρησκευτικούς, ιστορικούς. Έχουμε όμως μπροστά μας το παράδοξο και δυσμενές φαινόμενο για εμάς, τις προσπάθειες από άλλους δημιουργίας τεχνητής συνειδήσεως με απρόσμενα αποτελέσματα.
Δ. Η εξέλιξη των γεγονότων. Από αρχές του 1987 (Περεστρόϊκα), δημιουργήθηκε το Εθνικό Κίνημα Γκαγκαούζων. Τον Αύγουστο του ιδίου έτους το Ανώτατο Σοβιέτ της Μολδαβίας καθιέρωσε την Μολδαβική (δηλαδή τη Ρουμανική) σαν τη μόνη επίσημη γλώσσα της χώρας. Κατά τον ίδιο χρόνο τα δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου αυξάνουν. Δεν ασχολούνται μόνο με τους Γκγκαούζους της Μολδαβίας, αλλά και αυτούς της Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας και άλλων περιοχών της π. Σοβιετικής Ένωσης. Όλα δικά της. Δηλαδή επέκταση του μουσουλμανικού τόξου.
Ε. Τον Αύγουστο του 1980 στελέχη του Γκαγκαουζικού Κομμουνιστικού Κόμματος και φιλοτουρκικά στελέχη ανακοίνωσαν την αυτονόμηση της περιοχής με τίτλο: «Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία Γκαγκαούζων», με πρωτεύουσα το Κόμπατ (35.000) κατοίκους, με πρόεδρο τον Στεφάν Τοπάλ, 76 βουλευτές και δική τους εθνική σημαία. Η ανακήρυξη δεν αναγνωρίσθηκε από κανένα κράτος. Η Μολδαβία αντέδρασε άμεσα με ένοπλα τμήματα κατά των αυτονομιστών. Υπέρ των αυτονομιστών κινήθηκε μονάδα της 14ης Ρωσικής Στρατιάς. Οι Γκαγκαούζοι αντελήφθησαν ότι η ενέργειά τους ήταν ανεδαφική, οι δε Μολδαβοί εστράφησαν προς την Υπερδνειστερία.
Στ. Άλλη προσπάθεια φιλοτουρκικών στοιχείων και Τουρκίας από το 1991 για δημιουργία «Βουλγαρογκαγκαουζικής Δημοκρατίας» απέτυχε. Η Τουρκία ήταν η δεύτερη χώρα μετά τη Ρουμανία που αναγνώρισε την Μολδαβία και άμεσα έστειλε διπλωματική αντιπροσωπεία. Η Ελλάς δεν εκπροσωπείται ακόμη στην Μολδαβία, παρά τις εκκλήσεις και τους ιστορικούς δεσμούς που έχει μ? αυτήν.


Ζ. Τον Φεβρουάριο του 1991 με ενέργεια της Τουρκίας πραγματοποιήθηκε η πρώτη επίσκεψη Γκαγκαούζων στην Τουρκία, παρά την αντίδραση της Μολδαβίας. Ακολούθησε και άλλη στη Μόσχα με τον π. πρόεδρο της Τουρκίας Οζάλ. Η Ρωσία παρά τα πολλαπλά προβλήματα που αρχικά είχε, επανέκτησε τον ηγεμονικό ρόλο στα εδάφη που κατά το παρελθόν κηδεμόνευε. Έτσι διέκοψε απότομα τις βλέψεις της Τουρκίας. Ο ύπατος αρμοστής της ΔΑΣΕ (Διάσκεψη για Ασφάλεια ? Συνεργασία στην Ευρώπη) τοποθετήθηκε αυστηρά εναντίον της Αυτονομίας. Θεσμοθετήθηκε τοπική αυτονομία σε μια περιοχή 1.800 τετραγωνικών χιλιομέτρων με κάποιους πληθυσμιακούς θύλακες οι οποίοι θα έπρεπε να αποφασίσουν ύστερα από τοπικό δημοψήφισμα, την διοικητική τους εξάρτηση από την κεντρική κυβέρνηση.


Η. Στην αυτονομιστική αυτή οντότητα δόθηκαν: Παιδεία, επιστήμη, πολιτισμός, αθλητισμός, κοινωνική πρόνοια, οικονομία, τοπικά δρομολόγια. Στην Μολδαβική κυβέρνηση παρέμειναν: Εξωτερική πολιτική, άμυνα, εθνική ασφάλεια, νομισματική πολιτική, δικαιοσύνη, ιθαγένεια. Επίσημες γλώσσες: Μολδαβική, Ρωσική, Γκαγκαούζικη. Το νομοσχέδιο προβλέπει: Αν αλλάξει το σημερινό status στην Μολδαβία (πιθανή ένωση με τη Ρουμανία), τότε οι Γκαγκαούζοι έχουν δικαίωμα απόσχισης.


10. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΚΑΓΚΑΟΥΖΩΝ
Α. Πολιτισμός: Οι Τουρκόφωνοι ορθόδοξοι έγραφαν και διάβαζαν χρησιμοποιώντας το ελληνικό αλφάβητο. Τελούσε υπό ισχυρή επιρροή της Καραμανλήδικης φιλολογίας, ξένης προς την αντίστοιχη τουρκική. Μέχρι την ανταλλαγή των πληθυσμών διάβαζαν καραμανλήδικα βιβλία. Από γενιά σε γενιά μετέδιδαν λαϊκά ποιήματα, τραγούδια, παραμύθια, παροιμίες, ανέκδοτα, κλπ. Το 1904 ο παπαδάσκαλος Mihali Chiahin μετέφρασε για πρώτη φορά το Ευαγγέλιο, διάφορες προσευχές κλπ. Η λογοτεχνία τους είναι λιγοστή. Τούτο οφείλεται στους απηνείς διωγμούς και μαζικές μετατοπίσεις από τους Οθωμανούς, αλλά και τις κατά καιρούς σκοπιμότητες από πλευράς Ρωσίας και Βουλγαρίας. Από το 1960 έως 1990 εκδόθηκαν μόνο 30 βιβλία. Στο Κόμπατ λειτουργεί σήμερα Εθνολογικό Μουσείο και στο χωριό Bessama ιδιωτικό λαογραφικό μουσείο. Τα ονόματά τους στην πλειοψηφία τους είναι ελληνικά, ενώ υπάρχουν και ορισμένα σλαβικά. Τα επώνυμα είναι τουρκικά, όπως ήταν αυτά των Ελλήνων της Μ. Ασίας των προερχομένων από τουρκόφωνες περιοχές. Το ιδιαιτέρως ανησυχητικό είναι ότι γίνεται προσπάθεια τελευταία αλλαγής των μικρών ονομάτων τους, όπως: Το Stefan (Στέφανος) σε Stepan, ή το Fedon (Φαίδων) σε Fedor κ.ά.
Β. Παιδεία: Μέχρι και το 1957, οι Γκαγκαούζοι στο γραπτό τους λόγο χρησιμοποιούσαν μόνο το ελληνικό αλφάβητο. Αντικειμενικές δυσκολίες αλλά και πολιτικές σκοπιμότητες, είχαν σαν αποτέλεσμα την μερική αλλοίωση του αλφαβήτου τους, όπως στη θέση των 8 γραμμάτων μπήκαν λατινικά και τα υπόλοιπα έμειναν Κυριλλικά, από μαρτυρίες Ρουμάνων βουλευτών και Γερουσιαστών προκύπτει ότι οι Γκαγκαούζοι της Μολδαβίας πριν από λίγα χρόνια χρησιμοποιούσαν το ελληνικό αλφάβητο. Δυστυχώς ο αναλφαβητισμός σε πολλές περιοχές είναι εκτεταμένος. Είναι μείζον το γλωσσικό ζήτημα. Οι Γκαγκαούζοι διαθέτουν 48 σχολεία (πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης). Στο Πανεπιστήμιο του Κισίνιεφ λειτουργεί τμήμα εθνολογικής έρευνας των Γκαγκαούζων. Στη Μολδαβία γενικά λειτουργούν 8 ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, επιστημονικά ινστιτούτα και περίπου 50 ερευνητικά κέντρα. Τα τελευταία χρόνια η ελληνική πλευρά πέτυχε να ενταχθούν τα ελληνικά ως περίπου επίσημη γλώσσα στο παιδαγωγικό τμήμα του Πανεπιστημίου των Γκαγκαούζων.
Γ. Θρησκεία: Οι Γκαγκαούζοι έχουν βαθειά πίστη στην ορθοδοξία. Από τον δυτικό Τύπο έχουν χαρακτηρισθεί ως Strong Orthodox (δυνατοί ορθόδοξοι). Η φιλοτουρκική τους ηγεσία προσπάθησε από τη δεκαετία του 1990 να τους εντάξει στο τουρκορθόδοξο Πατριαρχείο. Η ιδέα αυτή απορρίφθηκε από τους Γκαγκαούζους, αλλά και το Ρωσικό Πατριαρχείο. Έτσι η προσπάθεια της Τουρκίας εγκαταλείφθηκε. Εκκλησιαστικά οι Γκαγκαούζοι της Μολδαβίας υπάγονται στο Πατριαρχείο της Μόσχας. Η θρησκευτική ορολογία τους αποτελείται από ελληνικές λέξεις όπως: Άγιος, Παναγία, σταυρός, βαφτίς, στέφανος, ηλισιά, ποπάς, μετάνη, τιημούρ, γιορτού κ.ά. Υποδηλώνουν έτσι μέχρι σήμερα την ιστορική σύνδεση με την βυζαντινή κληρονομιά. Η τουρκική όμως προσπάθεια δεν σταματά. Από το 1989 επεμβαίνουν ενεργά στο θέμα των Γκαγκαούζων, όπως: Δια του τύπου, εντύπων, βιβλίων, πολιτιστικών εκδηλώσεων, δημοτικών χορών, τραγουδιών. Επιπλέον χρηματοδοτούν τη λειτουργία ιδιωτικών σχολείων και δίδουν υποτροφίες για την Τουρκία, σε συνδυασμό με άφθονο χρήμα. Τα ίδια περίπου δεν κάνουν στην ελληνική Θράκη αλλά και στα λοιπά Βαλκάνια; 1994 ο Ντεμιρέλ (π. πρωθυπουργός της Τουρκίας) δήλωσε σε συγκέντρωση στη Μολδαβία: «Εσείς οι Γκαγκαούζοι είστε μέρος του μεγαλύτερου έθνους (δηλαδή Τουρκίας). Η Τουρκία θα σας σκέφτεται πάντα και θα σας έχει στην καρδιά της».


Δ. Οικονομία: Η Μολδαβία δεν έχει υδάτινα αποθέματα. Παράγει σταφύλια, φρούτα, λαχανικά, ηλιόσπορο, σιτάρι, καλαμπόκι και εκτρέφει βοοειδή και χοίρους. Γενικά η Μολδαβία είναι η πιο φτωχή χώρα της Ευρώπης. Και η περιοχή που ζουν οι Γκαγκαούζοι είναι η πιο υπανάπτυκτη περιοχή της Μολδαβίας. Τον τελευταίο καιρό παρατηρείται δραστηριότητα τουρκικών επιχειρήσεων κυρίως στον εμπορικό τομέα. Ικανός αριθμός Γκαγκαούζων εργάζονται ως οικονομικοί μετανάστες στην Τουρκία. Ένα μέρος εξ αυτών προωθείται παράνομα στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου ως έποικοι προς αλλαγή του εκεί δημογραφικού. Αλλά και αν χρειασθεί να πολεμήσουν εναντίον των Ελληνοκυπρίων. Σύγχρονος γενιτσαρισμός. Στον βιομηχανικό τομέα: Υπάρχουν οινοποιεία, κονσερβοποιεία, εργοστάσια ζάχαρης κλπ.


Ε. Πληθυσμός: Στην περιοχή Μπούτσακ, στα νότια της χώρας πλησίον των συνόρων της με την Ουκρανία, ζουν 163.000 Έλληνες Γκαγκαούζοι. Εκτός από τη Μολδαβία Γκαγκαούζοι υπάρχουν και στις εξής χώρες: 40.000 περίπου στην Ουκρανία. 20 ? 30.000 στην περιοχή της Αζοφικής Θαλάσσης (Κριμαία), στον Ρωσικό Καύκαασο, στο Καζακστάν ? Ουζμπεκιστάν. Μεγάλες πληθυσμιακές ομάδες ζουν επίσης στην Βουλγαρία.


ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Από τα ως άνω εκτεθέντα προκύπτει αβίαστα το συμπέρασμα ότι η ελληνική πολιτεία θα πρέπει να ενδιαφερθεί ξέχωρα και να μην αφήσει σε καμία περίπτωση στις επιβουλές του καθενός τα όπου γης παιδιά της. Παρ? όλες τις γνωστές δυσκολίες που έχει και αντιμετωπίζει η χώρα μας, έχει στα χέρια της δυνατά χαρτιά. Τα οποία μπορεί και πρέπει να χρησιμοποιεί επί συνεχούς βάσεως. Αυτά είναι: Η Παιδεία, η χριστιανική θρησκεία, ο πολιτισμός, το εμπόριο. Αλλά και οι αφανείς πολλές φορές εθελοντές πατριώτες και χορηγοί (ευτυχώς υπάρχουν και τέτοιοι). Έτσι μπορεί να ξαναβρεί, να επικοινωνήσει, να βοηθήσει τα λησμονημένα, τα παραμελημένα, τα εγκαταλειμμένα, τα κυνηγημένα διάσπαρτα παιδιά της. Έχουμε την ίδια καταγωγή, τη γλώσσα, τη θρησκεία, το χορό, το τραγούδι, τα έθιμα, τα μοιρολόγια, τις διαφορετικές συνήθειες, τις ρίζες. Οι ρίζες αυτές είναι σαν του γεροπλάτανου. Βαθειές, δυνατές, ανθεκτικές στον χρόνο και την ανομβρία. Ο μεγάλος ποιητής και φλογερός πατριώτης Άγγελος Σικελιανός γράφει: «Τίποτα δεν είναι εύκολο. Και το εύκολο είναι τίποτα».

http://www.xronos.gr/

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου